``It was twenty years ago today...''

Spellen: The Falklands War, Port Stanley en Goose Green.

Wat vliegt de tijd. Het is inderdaad alweer twintig jaar geleden. De Falklands of de Malvinas, herinnert iemand zich nog dat oorlogje tussen Groot Brittannië en Argentinië? ``Een gevecht van twee kale mannen om een kam,'' zei men toen wel eens. Maar er was meer aan de hand. Aan de Argentijnse kant ging het om een eeuwenoude claim op de eilanden, terwijl de Britten onder Margaret Thatcher hun bezit wilden terugveroveren. Wat gebeurde er toen ook alweer en hoe heeft het zijn weerslag op wargame gebied gevonden?

Om het geheel te begrijpen moet je teruggaan tot in de zeventiende eeuw. In 1690 landde de Britse kapitein John Strong op de eilanden en noemde ze de Falkland-eilanden. Daarna kwam er een Franse vestiging, die door Spanjaarden werd afgelost. In 1820 werden de ondertussen verlaten eilanden door de Argentijnen geclaimd maar er kwam geen permanente nederzetting en dus konden in 1833 de Britten de eilanden inpikken. Sinds die tijd was de herovering van de `Malvinas' zoals de Argentijnen de eilanden noemen een zaak die hen zeer aan het hart lag. Verschillende malen gedurende de twintigste eeuw hadden de Argentijnen dreigende geluiden gemaakt of halfslachtige pogingen ondernomen om de eilanden in te nemen, maar niemand dacht dat dit ooit nog eens ernst zou worden. En zo werd het 1982...

Net als nu verkeerde Argentinië in een crisis, maar toen stond het onder leiding van een militaire junta, die (zoals dictaturen dat nog wel eens doen) een oplossing voor binnenlandse problemen in het buitenland zocht. Nu wisten zij dat er in Groot-Brittannië weinig belangstelling was voor de Falkland-eilanden en men hoopte dat door de Britten voor een fait accompli van ingenomen eilanden te stellen, zij ermee in zouden stemmen.

Op 19 maart landden Argentijnse handelaren in oud metaal op het eiland South Georgia en hesen daar de Argentijnse vlag. Dit leidde tot veel diplomatiek verkeer. Maar op 2 april landden Argentijnse troepen op Oost Falkland en veroverden het. Er waren slechts 67 Britse mariniers als garnizoen.

Maar de junta had buiten de waard gerekend. Maggie Thatcher was vastbesloten om de eilanden terug te krijgen en tot de niet geringe verbazing van iedereen (en helemaal van de Argentijnse junta) besloot zij er een `Task Force' op uit te sturen om de eilanden terug te veroveren. Oorlogsschepen werden gereedgemaakt en de eerste vertrokken al twee dagen later. Daarna werden in ijltempo passagiersschepen, waaronder de grote Queen Elizabeth 2, gevorderd om de troepen naar de Falklands te vervoeren. In Engeland was het lente, maar op de Falklands was de winter net begonnen dus moest iedereen zijn pooluitrusting meenemen. In de tijd die de Task Force nodig had om de Zuidelijke Atlantische Oceaan te bereiken was de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Al Haig, furieus bezig met het zoeken naar een compromis. Maar geen van beide partijen bleek hiertoe bereid.

Nu was het woord aan de wapens. Op 25 en 26 april werd het eiland South Georgia heroverd op de Argentijnen waarbij de Argentijnse onderzeeboot Santa Fé tot zinken gebracht werd. Hierna schaarden de Verenigde Staten zich definitief achter de Britten. Opnieuw tot verbazing van iedereen slaagden de Britten er in om het vliegveld bij Port Stanley, de hoofdstad van de Falklands, te bombarderen. Op 2 mei bracht de Britse onderzeeboot HMS Conqueror de Argentijnse kruiser General Belgrano tot zinken waarbij honderden Argentijnen omkwamen. De Argentijnse reactie kwam snel: twee dagen later werd HMS Sheffield door een Exocet raket getroffen en twee dagen daarna zonk zij. Maar gedurende het rest van het conflict bleef de Argentijnse marine voornamelijk in de haven...

De eigenlijke tegenaanval begon op 21 mei toen Britse troepen bij San Carlos op Oost Falkland landden. In de dagen die er op volgden deed de Argentijnse luchtmacht uiterste pogingen om de schepen die in de zeestraat tussen Oost- en West-Falkland lagen tot zinken te brengen. Hierbij leden beide partijen behoorlijke verliezen, 19 Skyhawks en 13 Mirages gingen verloren terwijl de Britten 10 Harriers, een vrachtschip (de Atlantic Conveyor) en vier oorlogsschepen verloren terwijl er anderen zwaar beschadigd werden.

Na een opbouw te San Carlos trokken de Britten het binnenland in. Het eerste doel was Goose Green, ten zuiden van San Carlos. Hier voerde het tweede bataljon van het Parachute Regiment een bitter gevecht met een meer dan tweemaal zo sterke Argentijnse meerderheid. De Britten wonnen dit gevecht door hun agressiviteit en initiatief, maar de bataljons commandant, luitenant-kolonel `H' Jones, sneuvelde (posthuum kreeg hij het Victoria Cross, de hoogste Britse dapperheidsonderscheiding).

Daarna ging het naar voren. Mount Kent werd veroverd en uitgebouwd tot een stelling om vuursteun te geven. Maar er waren ook tegenslagen voor de Britten: op 8 juni sloeg de Argentijnse luchtmacht toe: de landingsschepen Sir Tristram en Sir Galahad gingen verloren met flinke verliezen bij de infanterie van de Welsh Guards die nog aan boord was. Op de grond beperkten de Argentijnen zich tot de verdediging van de heuvels rondom Port Stanley, maar deden zij geen enkele poging om een grootschalige tegenaanval te ondernemen. Nadat die heuvels allemaal, ondanks Argentijnse tegenstand, door Britse troepen ingenomen waren restte de Argentijnen niets anders dan een smadelijke overgave.

De Argentijnse nederlaag leidde tot de val van de junta die er aan de macht was. Uiteindelijk kwam er zo weer een democratisch gekozen regering aan de macht. Maar of zij daar sindsdien nu zoveel mee vooruit gegaan zijn, nee...

De teruggekeerde Britse militairen wachtte een triomfantelijke terugkeer en het nationalistische gevoel werd nog vergroot door het huwelijk van Prins Charles en Lady Di kort erna.

De Falklands op de speeltafel

Het viel te verwachten dat er in de periode kort na de oorlog een kleine hausse in Falklands spellen zou zijn. Deze spellen onderscheidden zich vaak door de haast waarmee zij in elkaar gezet waren en de gebrekkige informatie over de deelnemende troepen (begrijpelijk, dat was vaak nog niet algemeen bekend). Van deze vloed zijn er uiteindelijk drie spellen in mijn verzameling achtergebleven, die ik in min of meer chronologische orde de revue wil laten passeren.

Spel: The Falklands War

In de eerste plaats is daar The Falklands War, Naval conflict in the missile age van Close Simulations. De ontwerper is kapitein Wayne C. Close van de U.S. Air Force. Het is de oudste van het stel want hij dateert nog uit het jaar zelf. Daar het een spel uit het jaar zelf is kleven er ook alle nadelen aan die kenmerkend zijn voor spellen die kort na een bepaalde gebeurtenis uitkomen: vooral een gebrekkige slagorde. Dit geldt met name voor de Argentijnse slagorde, omdat die nou eenmaal minder in de pers vermeld werd.

Een blik op kaart maakt meteen duidelijk dat de nadruk in het spel bij de maritieme aspecten van de oorlog ligt. De hexes hebben een doorsnede van 20 zeemijlen. Dat betekent dat er bij de landhexes wel eens een heel aantal counters van landeenheden in een hex kan staan. De kaart is in twee kleuren, verschillende tinten blauw en wit, met verschillende zwarte overdrukken voor soorten terrein (clear en rough, op deze schaal). Aan de rand van de kaart bevinden zich allerlei tracks om het spelverloop en andere zaken bij te houden.

De counters zijn overigens rood voor de Britten en lichtblauw voor de Argentijnen. Op de counters zijn bij landeenheden de bekende NATO symbolen met waarden en onderdeelsaanduidingen gebruikt en bij schepen en vliegtuigen silhouetten. Maar het moet mij wel van het hart dat zij bijzonder klein gedrukt zijn en dat dit het spel bij een slechte belichting bemoeilijkt.

De regels van het spel zijn redelijk gecompliceerd. De beurt begint met de binnenkomst van mogelijke versterkingen. Dan wordt er voor het weer gegooid (denk er aan dat de oorlog gedurende de winter op het zuidelijke halfrond uitgevochten werd!), waarna eerst de Argentijnse marine en dan de Britse marine hun oppervlakte schepen bewegen. Dit wordt op zijn beurt gevolgd door fases voor de bewegingen van Argentijnse en Britse onderzeeboten en vliegtuigen. Dan vinden de gecombineerde gevechtsfases plaats in de volgende orde: luchtgevechten tussen vliegtuigen, schieten van de luchtafweer, beschietingen van gronddoelen door vliegtuigen en tenslotte acties van oppervlakte schepen en onderzeeboten. Dan is het de beurt aan de landstrijdkrachten: eerst bewegen de Britten en vallen zij aan, dan de Argentijnen. Dit wordt gevolgd door een fase voor commando raids, reparatie van schade en de bouw (van nieuwe vliegvelden, bijvoorbeeld) en tenslotte door een diplomatieke fase.

De regels voor dit laatste zijn interessant genoeg om er wat extra aandacht aan te besteden. De Britse speler begint met een blokkade rond de Falklands. In elke diplomatieke fase gooit hij een dobbelsteen. Gooit hij een zes, dan gaat de marker een hokje omlaag (van blokkade naar Blokkade tot 12 zeemijl grens, invasie toegestaan en daarna crisis opgelost). Omdat de diplomatie voor de Britse speler afhankelijk is van een dobbelsteenworp weet hij nooit exact hoeveel tijd hij zal hebben voor de verovering van de eilanden als een invasie eenmaal wordt toegestaan. Want als hij dan weer een zes gooit is de hele crisis opgelost en het spel voorbij. Een leuk beetje zenuwsloperij voor de Britse speler.

Mijn indruk van dit spel is dat, gezien de beperkingen die een spel heeft dat zo de gebeurtenissen op de voet volgt, het een zeer goed ontwerp is.

Spel: Port Stanley

Het volgende spel dat de revue passeert is Port Stanley, een spel uit aflevering 28 van The Wargamer. De maker van dit spel is overigens een oude bekende van ons, te weten Albert Parker.

Dit spel verscheen twee jaar na het eerste en dat is aan verschillende zaken te merken. Onder andere aan de meerkleurige kaart (ook weer niet zo veel meerkleurig; blauw en groen overheersen...). Ook de slagorde (met name die van de Argentijnen) is een stuk duidelijker, hoewel er nog een paar gepantserde infanterievoertuigen inzitten die tijdens de oorlog niet op de Falklands aanwezig waren. Wellicht dat Albert Parker hierbij dacht aan de LVTP-7 amfibische gevechtsvoertuigen van de Argentijnse mariniers die aan de invasie deelnamen. Deze waren tegen de tijd dat de Britten arriveerden weer naar het vasteland teruggetrokken.

Waar in het vorige spel de zeeoorlog toch wel centraal stond, geldt dat hier voor de landoorlog. Het spel begint eigenlijk met de Britse landing op Oost-Falkland. Vóór het begin kiest de Britse speler in het geheim drie van de 11 landingsstranden op de kaart om bij een landing te gebruiken. Hoewel het lijkt alsof de Britse speler een uitgebreide keuze heeft steekt er hierbij echter een adder onder het gras: in de eerste plaats is het namelijk zo dat landingen op stranden die grenzen aan `restricted waters' meer kans op succes hebben dan landingen op stranden die aan de hoge zee grenzen (en maar acht van de elf stranden zijn aan restricted waters), maar veel belangrijker is het dat de Britse speler per beurt maar een beperkt aantal eenheden op een strand hex kan landen (er mogen maximaal twee bataljons in een hokje gestackt zijn).

Conclusie, je wil het strand met het grootste aantal hexes hebben om zo veel mogelijk in een beurt aan land te zetten. En het grootste strand (met zes strand hexes) is Port San Carlos en San Carlos Water, waar de Britten historisch landden. Dat feit, en het historische precedent, zorgen er meestal voor dat de Argentijnen in een vrij opstellings scenario er dik genoeg omheen staan om een Britse landing moeilijk te maken. De beste alternatieven zijn of Middle Bay/Elephant Beach of de stranden in Berkeley Sound. Maar de eersten grenzen aan hoge zee en de tweede zijn wel erg dicht bij Port Stanley (en dus het merendeel van het Argentijnse garnizoen...). Kortom, er zijn hier geen makkelijke oplossingen voor de Britse speler.

Het alternatief is spelen met de historische opstelling, waarbij er slechts een paar onderdelen (vier counters met een totale gevechtssterkte van 3) in de buurt van San Carlos kunnen zijn. De Argentijnse speler heeft dan echter het probleem van hoe te reageren op de Britse landing. Zijn eenheden bewegen minder dan de Britse (14 in tegenstelling tot 20) en zelfs een clear hex kost al drie bewegingspunten! Historisch was de Argentijnse commandant, Menendez, van plan om met helikopters op de Britse bewegingen te reageren, maar door slecht weer, de Britse SAS aanval op Pebble Island waarbij een aantal Pucara's (vliegtuigen voor grondsteun) vernietigd werd en de patrouilles van Britse Harriers kwam hier niets van terecht.

De beurt begint met het bepalen van het weer, dit bepaalt de beschikbaarheid van helikopters en pantservoertuigen en slecht weer kan bijvoorbeeld ook de inzet van vliegtuigen en landingen bemoeilijken. Daarna wijzen de spelers hun vliegtuigen taken toe. De Argentijn kan kiezen uit anti-schip aanvallen en grondaanval en grondsteun; de Brit uit Combat Air Patrol, vliegvelden aanvallen en grondaanvallen en grondsteun. Dan beweegt de Argentijnse speler zijn eenheden, hetgeen gevolgd wordt door mogelijke Britse landingen. Hierop volgen de Argentijnse gevechtsronde, de Britse bewegingen en de Britse gevechtsronde.

Met de paar nadelen die er aan de stranden kleven geeft het spel een goede indruk van het verloop van de strijd op Oost-Falkland. De mogelijke Argentijnse vrije opstelling zorgt er ook voor dat het een stuk spannender wordt. Kortom, een spel dat de moeite waard is om nog eens te bekijken.

Spel: Goose Green

De slag om Goose Green is één van die slagen die typisch zijn voor het karakter en de inzet van de Britse parachutisten en die overheerst wordt door de herinnering aan een man, luitenant-kolonel `H' Jones. Toen hij persoonlijk de aanval leidde sneuvelde hij. Posthuum werd hem voor zijn dapperheid de hoogste Engelse dapperheidsonderschieding, het Victoria Cross, toegekend. Maar je mag eigenlijk wel twijfelen aan wat hij dacht dat hij daar in de frontlijn aan het doen was, want hij was duidelijk niet op zijn plaats om het verloop van de slag te controleren... Hoe het ook zij, feit is dat de Britten bij Goose Green een Argentijnse overmacht van meer dan twee tegen één tot de overgave dwongen.

Het spel Goose Green zat in aflevering 17 van het Spaanse wargame tijdschrift Alea. Gelukkig zat er een Engelse vertaling van de regels bij van Randy Moorehead, want mijn Spaans is nu eenmaal niet om over naar huis te schrijven. De kaart kan eigenlijk het beste omschreven worden als functioneel, mooi kan ik hem eigenlijk niet noemen. De counters tonen afbeeldingen van Britse en Argentijnse soldaten (die overigens gepikt zijn uit de Osprey boekjes) met verschillende waarden.

In het spel begin je door met een 10 zijdige dobbelsteen om het initiatief te gooien: de hoogste wint en bij gelijke rol wint de Britse speler. Daarna mag de speler met het initiatief die eenheden die in de beurt nog niets gedaan hebben activeren om ermee te bewegen en aan te vallen. Dan wordt er weer voor initiatief en actie gegooid totdat alle eenheden geweest zijn.

Hier zijn de regels overigens niet helemaal duidelijk: want aan de ene kant maakt men duidelijk dat er in een beurt meerdere initiatief- en actie fases kunnen zijn, maar aan de andere kant kan men gedurende een actie fase `any and all' eenheden bewegen, dus wat hebben meerdere fases dan voor zin? Wellicht is het voor een spannender spelverloop beter om per activatie maar één eenheid (een eenheid bestaat uit meerdere counters) te mogen bewegen. Ik zou hier sowieso de voorkeur aan geven en pleit ervoor om het als `house rule' in te voeren. Als ik het oorspronkelijke Spaans bekijk is dat ook wel de bedoeling (``Cada unidad de combate se activa indivdualmente y hasta que todas las fichas de esta Unidad no han acabado su activation, no se puede activar otra Unidad de combate.'').

Het betekent natuurlijk wel dat spelers meer eenheden in stacks bijeen gaan brengen om zo veel mogelijk in één keer te bewegen. Gek genoeg maakt het verzamelen van eenheden in stacks ze niet kwetsbaarder voor vuur. Wanneer eenheden naast elkaar liggen kunnen ze elkander ook bestormen voor een melee. Tenslotte volgt er nog een administratieve fase voor het weer, de beschikbaarheid van vliegtuigen etc. Kortom, het spel is een niet al te moeilijke simulatie die een redelijk beeld geeft van de gevechten rondom Goose Green. Het is ook, voorzover mij bekend, de enige simulatie over Goose Green.

Conclusie

Het is op zijn zachtst gezegd opvallend te noemen dat na de te verwachten hausse van spelen kort na de oorlog, dit conflict eigenlijk een beetje in het vergeetboek geraakt is. Misschien dat het als conflict te vreemd was om zich aan te wagen. Hoe het ook zij, ik hoop de lezer ervan overtuigd te hebben dat de Falklands toch de moeite waard zijn. Ik kan bijna niet geloven dat het al weer twintig jaar geleden is, ik herinner het mij nog als de dag van gisteren...

Frank van den Bergh

Bronnen

© 2002 Frank van den Bergh